8
3.4. Motor Elektrik Sistemi
Motor elektrik sistemi, negatif topraklı 24 veya 12 V
D.C. dir. Bu sistem elektrikli marş motoru, akü ve akü
şarj alternatöründen oluşmaktadır. 12 V elektrik sistemi
için bir, 24 V elektik sistemi için iki adet kurşun asitli ba
-
kımsız tip start aküsü verilmektedir. Eğer istenirse diğer
tip aküler de verilebilir. Aküler 4. Bölümde daha geniş
olarak açıklanmıştır.
3.5. Soğutma Sistemi
Motor soğutma sistemi su soğutmalıdır. Su soğutmalı
bir sistem bir radyatör (4), bir fan, bir devir-daim pom
-
pası ve bir termostat veya termostatlardan meydana
gelmektedir.
Alternatörde alternatör sargılarını soğutmak için dâhili
bir fan mevcuttur.
3.6. Alternatör
Jeneratörün çıkış gerilimi ve gücü IP 21 koruma stan
-
dardında (tanecik ve damlamaya karşı korumalı) kafes
korumalı, kendinden ikazlı, kendinden regülâsyonlu, fır
-
çasız alternatör (5) tarafından üretilir. Alternatör üzeri-
ne çelik levhadan yapılmış terminal kutusu (6) montajı
yapılmıştır.
3.7. Kaplin
Motor ve tek yataklı alternatörler özel esnek plakalı
kavrama ile birbirlerine bağlanırlar. Alternatör çift ya
-
taklı ise motor ve alternatör arasında eksensel kaçıklığı
alabilecek şekilde kavrama kullanılır.
3.8. Şase ve Yakıt Tankı
Motor ve alternatör birbirine akuple edilerek çelik bir
şase (7) üzerine monte edilmiştir. Şase içinde yakıt tan
-
kı mevcuttur. Yakıt tankı kapasitesi grubu prime yükte
yaklaşık 8 saat çalıştırabilecek kapasitedir. Yakıt tankı,
yakıt doldurma boğazı, yakıt göstergesi, yakıt giriş ve
dönüş bağlantılarını bulundurur. Büyük güçteki jenera
-
tör gruplarında yakıt tankı gruptan ayrıdır.
3.9. Titreşim İzolatörleri
Motorun titreşimini azaltarak jeneratörün yerleştirildiği
zemine titreşimi iletmesini önlemek için titreşim izola
-
törleri kullanılmıştır. Bu izolatörler motor ve alternatör
ayağı ile şase arasına yerleştirilmiştir.
3.10. Susturucu ve Egzoz Sistemi;
Egzoz susturucusu jeneratör ile birlikte montaj için ay-
rıca verilmiştir (Açık tip Jeneratörlerde). Susturucu ve
egzoz sistemi motordan yayılan gürültüyü azaltır ve
emniyetli çıkış için egzoz gazını yönlendirir.
3.11. Kontrol Sistemi
Otomatik kontrol sistemi ve panosu (8) jeneratörü
muhtemel arızalardan korumak, jeneratörün çıkışını
ve çalışmasını kontrol etmek amacıyla jeneratör şasesi
üzerine yerleştirilmiştir. Bu sistemler hakkında 6. bö
-
lümde daha detaylı bilgi verilmiştir.
4. ELEKTRİKLİ START SİSTEMLERİ
Elektrikli start sistemleri genellikle tüm jeneratörler
üzerinde kullanılmıştır. Elektrikli start sistemleri bir marş
motoru, volan muhafazasına montaj flanşı ve “Bendiks”
tip dişli düzeninden meydana gelir. Daha büyük motor
-
larda çift marş motoru düzenlemesi kullanılmış olabilir.
Elektrikli start sistemleri için güç kaynağı 12V veya 24V
dc. akü grubudur. Start voltajı motor boyutuna göre
belirlenmiştir. Daha büyük motorlarda kablo çapını ve
start akımını düşürmek için 24 V dc. kullanılır. Marş
motoru, jeneratör kontrol modülü tarafından kontrol
edilir.
4.1. Akü Sistemleri
Kullanılan akülerin tipleri
Aküler kurşun asit ve NiCad olarak iki tiptir. Genellikle
fiyatı uygun olduğu için kurşun asitli aküler kullanılır. Ni
-
Cad aküler uzun ömür gereken yerlerde kullanılır.
Aküler jeneratör sisteminin ana parçalarından biridir ve
tüm standby jeneratör arızalarının %90 ı akü yüzünden
-
dir. Bu nedenle akülere gereken bakım ve kontrollerin
yapılması gerekir. Aksa Jeneratör gruplarının birçoğun
-
da aküler jeneratör şasesine monte edilmiştir.
- Akü Şarj Sistemleri,
- Jeneratör çalışıyorken aküleri şarj etmek için motor
üzerinde şarj alternatörü bulunmaktadır.
- Jeneratör çalışmıyorken ve şebeke beslemesi mevcut
olduğu zaman akü sistemi şebeke beslemesi ile çalışan
akü şarj cihazı ile şarj edilir.
4.2. Bakımlı Tip Aküler
Uyarılar
• Aküler şarj edilirken etrafına patlayıcı gaz verir. Akü
-
lerin etrafında alev, kıvılcım, sigara içmek gibi yanmaya