55
typu zamontowanego ltra, wielkości straty ciśnienia
początkowego oraz ciśnienia różnicowego odczytanego w
trakcie inspekcji.
11.11 Informacje dotyczące technik czyszczenia i używanych środ-
ków dezynfekcyjnych
Istotny wpływ na jakość powietrza doprowadzanego do po-
mieszczenia ma stan higieniczny instalacji wentylacyjnych,
w tym central wentylacyjnych. Dla zachowania czystości po-
wietrza na wymaganym poziomie, niezbędne jest przepro-
wadzanie okresowego czyszczenia i dezynfekcji wszystkich
elementów układu wentylacji i klimatyzacji m.in. czerpni,
elementów central oraz kanałów wentylacyjnych. Na ich
powierzchniach osadzają się pyły itp. zanieczyszczenia, pro-
wadzące do rozwoju mikroorganizmów.
Zanieczyszczenia tworzone są przez warstwy suchego pyłu,
które łatwo można oczyścić przez szczotkowanie i odkurza-
nie. W obszarach zawilgoconych lub zatłuszczonych zanie-
czyszczenia tworzą trwałą, trudną do usunięcia strukturę,
będącą źródłem wielu mikroorganizmów. Drobnoustroje
wykazują zdolność do przylegania na powierzchni, tworząc
tzw. biolm, który umożliwia im przeżycie nawet w trud-
nych warunkach rozwoju.
Biolm jest strukturą trójwymiarową, złożoną z organizmów
żywych, w tym z bakterii, grzybów, a nawet alg oraz bez-
postaciowej substancji tworzonej przez te mikroorganizmy.
Usuwanie biolmu jest czynnością wymagającą zastosowa-
nia środków chemicznych o silnej zdolności niszczenia bio-
lmu. Należy stosować środki myjąco – dezynfekujące o ni-
skim napięciu powierzchniowym, o zdolności wnikania do
wnętrza biolmu i rozkładania struktury porowatej, będącej
siedliskiem mikroorganizmów oraz o zdolności rozpuszcza-
nia tłuszczów. Muszą być to środki biodegradowalne, czyli
nieszkodliwe dla ludzi i otaczającego środowiska.
Czyszczenie należy wykonywać w części nawiewnej i wy-
wiewnej instalacji i przy wyłączonym urządzeniu wentyla-
cyjnym. Należy pamiętać o zapewnieniu środków ochrony
osobistej dla osób przeprowadzających te czynności. Wska-
zane jest, aby wszystkie prace przeprowadzać w okresach
przerw w użytkowaniu wentylowanych pomieszczeń. Je-
żeli jest to niemożliwe, należy zachować szczególne środki
ostrożności.
Podczas okresowego czyszczenia instalacji wentylacji i
klimatyzacji pomieszczeń, w których przebywają ludzie,
niedozwolone jest stosowanie środków chemicznych o tok-
sycznych oddziaływaniach na organizm ludzki. Pyły i cząstki
biologiczne należy zbierać za pomocą odkurzaczy wyposa-
żonych z ltry HEPA.
Do czyszczenia instalacji, w tym central wentylacyjnych,
wykorzystuje się różne metody. Wybór najodpowiedniej-
szej, uzależniony jest od rodzaju zanieczyszczeń, rodzaju
czyszczonych i dezynfekowanych elementów oraz budowy
i umieszczenia systemu wentylacyjnego.
Wśród najczęściej stosowanych metod wyróżnia się:
• metody mechaniczne – ręczne czyszczenie szczotkami i
ścierkami lub elektrycznych / pneumatycznych szczotek
obrotowych,
• metody z użyciem sprężonego powietrza,
• metody z użyciem wody (myjki wysokociśnieniowe) lub
pary wodnej (myjki parowe),
• metody z użyciem specjalistycznych środków chemicz-
nych, w tym biocydów oraz ozonu,
• metody z wykorzystaniem urządzeń ultradźwiękowych,
metody z użyciem suchego lodu,
• metody kombinowane.
Proces czyszczenia i dezynfekcji poprzedza się wstępną
oceną stanu instalacji wentylacji i klimatyzacji. Czynności te
umożliwiają zastosowane w urządzeniach okna inspekcyjne
i oświetlenie wewnętrzne oraz drzwi rewizyjne, przez które
można wprowadzić urządzenia inspekcyjne z kamerami lub
boreskopy służące do obserwacji wnętrza.
Po dokonaniu wstępnych oględzin stanu instalacji, należy
przystąpić do usuwania zanieczyszczeń przy użyciu odpo-
wiedniej metody. W przypadku czyszczenia kanałów wen-
tylacyjnych oraz pustych sekcji central wentylacyjnych,
typową i często stosowaną metodą jest szczotkowanie me-
chaniczne. Polega to na usuwaniu warstwy zanieczyszczeń
z zabrudzonych powierzchni i ich odsysaniu odkurzaczem.
Zabieg ten może być przeprowadzony ręcznie lub z wyko-
rzystaniem specjalnych szczotek obrotowych. Różnorod-
ność i złożoność konstrukcyjna poszczególnych elementów
instalacji oraz dostęp do nich wymaga stosowania szerokiej
gamy szczotek. Podczas czyszczenia używa się również
szmat i ścierek.
Zastosowanie specjalistycznych środków myjąco – dezyn-
fekujących wspomaga proces usuwania zanieczyszczeń
i wszelkiego rodzaju mikroorganizmów. Elementy za-
tłuszczone wymagają zastosowania podczas mycia specjal-
nych detergentów. A coraz częściej stosuje się urządzenia
czyszczące wykorzystujące suchy lód.
Po oczyszczeniu wszystkich powierzchni oraz elementów
instalacji, należy przejść do dezynfekcji. Zakres dezyn-
fekcji powinien ustalić specjalista ds. higieny. Najczęściej
dezynfekcji podlegają miejsca stanowiące potencjalne za-
grożenie epidemiologiczne. W szczególnych przypadkach
dezynfekcji podlega cała instalacja wentylacji i klimatyzacji.
Stosowane środki dezynfekujące muszą charakteryzować
się wysoką skutecznością neutralizowania zanieczyszczeń
biologicznych oraz znikomym szkodliwym oddziaływaniem
na organizm człowieka. Nie mogą one wchodzić w reakcję z
materiałami konstrukcyjnymi urządzeń i instalacji.
Skuteczną metodą dezynfekcji jest stosowanie promienio-
wania UV. Jest ona wskazana przede wszystkim w miejscach
o największym prawdopodobieństwie rozwoju mikroorga-
nizmów, m.in. w okolicach chłodnic i nawilżaczy powietrza
oraz ltrów powietrza.
To Next Page
Loading...
